อยากมีลูก..แต่เหลือแค่รังไข่ ไม่มีมดลูก แบบนี้… “ยังมีหวังไหม?”

แม่ๆ ที่อยากมีลูก แต่ผ่านการผ่าตัดมดลูกออก เหลือแค่รังไข่ มักมีคำถามว่าแบบนี้จะยังสามารถเป็นแม่ได้หรือเปล่า? วันนี้ครูก้อยจะอธิบายแบบละเอียดว่าอะไร “ทำได้” อะไร “ทำไม่ได้”และทางเลือกที่ยังเหลืออยู่คืออะไรค่ะ

ในทางสรีรวิทยา การตั้งครรภ์ต้องอาศัยอวัยวะหลัก 3 ส่วน ได้แก่

1. รังไข่ ซึ่งทำหน้าที่ผลิตไข่และฮอร์โมนเพศหญิง

2. ท่อนำไข่ ซึ่งเป็นทางเดินของไข่

3.มดลูก ซึ่งเป็นที่ฝังตัวและเลี้ยงตัวอ่อนตลอดระยะเวลา 9 เดือน

อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่ไม่มีมดลูกแต่ยังมีรังไข่ ร่างกายยังสามารถผลิตไข่ได้ตามปกติ เพราะฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนยังคงทำงานอยู่

นั่นหมายความว่าแม้จะไม่สามารถตั้งครรภ์เองได้ แต่ยังสามารถมีลูกได้ผ่านกระบวนการทางการแพทย์เจริญพันธุ์

โดยแนวทางที่ใช้จริงในปัจจุบันคือ การกระตุ้นไข่ → เก็บไข่ → ทำ ICSI → ใช้แม่อุ้มบุญ แพทย์จะนำไข่ของแม่ไปปฏิสนธิกับอสุจิในห้องปฏิบัติการ และย้ายตัวอ่อนไปฝังในมดลูกของแม่อุ้มบุญ เด็กที่เกิดขึ้นจะเป็นลูกทางพันธุกรรมของแม่และพ่อโดยตรง

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่สุดในกรณีนี้ ไม่ใช่จำนวนไข่ แต่คือ คุณภาพไข่เพราะเมื่อไม่มีมดลูก โอกาสทั้งหมดของการมีลูก จะขึ้นอยู่กับว่า ไข่ที่เก็บได้ แข็งแรงพอจะพัฒนาเป็นตัวอ่อนหรือไม่

ดังนั้นแม่ ๆ ที่เหลือรังไข่อยู่ ควรเริ่มดูแลรังไข่และคุณภาพไข่อย่างจริงจัง ทั้งเรื่องฮอร์โมน โภชนาการ และการลดภาวะเครียดของเซลล์ เพื่อเพิ่มโอกาสความสำเร็จในการทำ ICSI ให้มากที่สุดค่ะ

ครูก้อยอยากให้โฟกัส 3 เรื่องนี้

1. ฮอร์โมนต้องสมดุล - เพราะไข่ที่มีคุณภาพดีต้องพัฒนาภายใต้สภาวะฮอร์โมนที่นิ่ง ความเครียดและการพักผ่อนไม่เพียงพอส่งผลให้การเจริญของไข่ผิดปกติได้

2. ไข่ต้องไม่เสื่อมเร็ว - อายุที่เพิ่มขึ้นทำให้คุณภาพไข่ลดลงตามธรรมชาติ หากไม่ดูแลในระดับเซลล์ โดยเฉพาะการทำงานของไมโทคอนเดรีย โอกาสได้ตัวอ่อนที่แข็งแรงจะลดลง

3. ร่างกายต้องพร้อมผลิตไข่ที่ดี ผ่านโภชนาการที่เหมาะสม การได้รับโปรตีนคุณภาพ ไขมันดี สารต้านอนุมูลอิสระ และสารอาหารเฉพาะทางที่สนับสนุนการทำงานของรังไข่

เพราะฉะนั้นการไม่มีมดลูกไม่ได้แปลว่าหมดโอกาสเป็นแม่ แต่โอกาสนั้นต้องอาศัยความเข้าใจร่างกาย การวางแผนล่วงหน้า และการดูแลคุณภาพไข่อย่างจริงจังตั้งแต่วันนี้ค่ะ

โดยการบำรุงไข่นั้นแม่ๆ ต้องบำรุงล่วงหน้าอย่างน้อย 3 เดือน เน้นทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ ปรับโภชนาการ เพิ่มโปรตีน ลดคาร์บ งดหวาน ทานกรดไขมันดี เสริมสารต้านอนุมูลอิสระ และทานวิตามินที่ออกแบบมาเพื่อสตรีเตรียมตั้งครรภ์โดยเฉพาะ รวมถึงออกกำลังกายสม่ำเสมอ พักผ่อนให้เพียงพอ ร่วมด้วยนะคะ