รู้ไหม? เบาหวานขณะตั้งครรภ์… เสี่ยงกระทบสมองลูก! งานวิจัยชี้ อาจเพิ่มความเสี่ยงภาวะออทิสติกประมาณ 56%
- 5 มี.ค.
- ยาว 1 นาที
หลายคนมองว่า “เบาหวานขณะตั้งครรภ์” เป็นเรื่องชั่วคราว คลอดแล้วก็หาย แต่ความจริงคือ ช่วงตั้งครรภ์คือช่วงเวลาที่สมองลูกกำลังก่อตัวอย่างรวดเร็วที่สุด และระดับน้ำตาลของแม่ คือส่วนหนึ่งของ “สิ่งแวดล้อมแรก” ที่สมองลูกต้องเผชิญ
เบาหวานขณะตั้งครรภ์ คืออะไร?
ภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ (Gestational Diabetes Mellitus; GDM) คือภาวะที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นเป็นครั้งแรกระหว่างตั้งครรภ์
ปัจจุบันพบได้ประมาณ 7–15% ของการตั้งครรภ์ทั่วโลก และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามอัตราโรคอ้วนและเบาหวานชนิดที่ 2
ภาวะนี้ไม่ได้หมายความว่าแม่เป็นเบาหวานเรื้อรังมาก่อน แต่เกิดจากฮอร์โมนการตั้งครรภ์ที่ทำให้ร่างกาย “ดื้อต่ออินซูลิน” ชั่วคราว
ผลคือ ระดับน้ำตาลในเลือดแม่สูงขึ้น และน้ำตาลสามารถผ่านรกไปสู่ลูกได้ พูดง่าย ๆ คือ สิ่งแวดล้อมทางเมตาบอลิซึมของแม่ = สิ่งแวดล้อมแรกของสมองลูก
จากการนำเสนอข้อมูลขนาดใหญ่ในที่ประชุมวิชาการของ European Association for the Study of Diabetes (EASD)
โดยวิเคราะห์ข้อมูลการตั้งครรภ์มากกว่า 9 ล้านเคส พบความเชื่อมโยงสำคัญระหว่าง ภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ กับพัฒนาการทางระบบประสาทของเด็ก
โดยเมื่อเทียบกับลูกของคุณแม่ที่ไม่มีภาวะน้ำตาลสูงขณะตั้งครรภ์ พบว่า
1. มีผลกระทบต่อพัฒนาการสมองของลูก ดังนี้
- ความเสี่ยงภาวะออทะิสติก (Autism) เพิ่มขึ้นประมาณ 56%
- ความเสี่ยงสมาธิสั้น (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) เพิ่มขึ้นประมาณ 36%
- ความเสี่ยงพัฒนาการล่าช้า เพิ่มขึ้นประมาณ 45%
- พบแนวโน้มคะแนน IQ เฉลี่ยต่ำกว่ากลุ่มควบคุมเล็กน้อย (ประมาณ 4 คะแนน) อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้เป็น “ความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นในเชิงสถิติ” ไม่ได้หมายความว่าแม่ที่มีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ทุกคนจะมีลูกที่เกิดภาวะเหล่านี้เสมอไป หากควบคุมระดับน้ำตาลได้ดี ความเสี่ยงจะลดลงอย่างมาก
2. มีผลกระทบต่อสมองของแม่ร่วมด้วย โดย การรับรู้ เช่น ความจำ การคิดวิเคราะห์ลดลง เมื่อเทียบกับแม่ที่ไม่มีภาวะนี้
แม่ควรดูแลตัวเองอย่างไร?
สิ่งสำคัญคือ ภาวะนี้ “ควบคุมได้” และเมื่อควบคุมระดับน้ำตาลได้ดี ความเสี่ยงต่าง ๆ จะลดลงอย่างมาก
แนวทางดูแลพื้นฐานที่ควรทำ ได้แก่
- ควบคุมปริมาณผลไม้ เลือกชนิดที่น้ำตาลไม่สูง เช่น แอปเปิ้ล ฝรั่ง แก้วมังกร เล็กน้อย
- งดน้ำหวาน งดเครื่องดื่มน้ำหวานชา กาแฟ
- งดขนม งดของหวาน
- งดข้าวขาว เส้นขาว ทานข้าวไม่ขัดสี
- ทานผักทุกวัน และทานเป็นมื้อแรก
- ลำดับการทานให้ดีโดยเริ่มจาก ผัก →โปรตีน → ไขมัน → คาร์โบไฮเครต
- ทานโปรตีนให้เพียงพอ
- ทานไขมันดี อะโวคาโด้ ปลา นมแพะ
- ดื่มน้ำเปล่าระหว่างมากๆ 2-3 ลิตร
- ทานโพรไบโอติกทุกวัน
- นอน 3 - 4 ทุ่ม
- ออกกำลังกายเบาๆ
ดังนั้นแม่ๆ ที่กำลังท้องอย่าตามใจปากจนเกินไปนะคะ เพราะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ไม่ได้ส่งผลแค่ระดับน้ำตาลของแม่ แต่เกี่ยวข้องกับ “การพัฒนาสมองของลูก” ด้วยนะคะ
เพราะการตั้งครรภ์คือช่วงเวลาสำคัญของพัฒนาการสมองลูก การดูแลระดับน้ำตาลให้สมดุล คือของขวัญชิ้นแรกที่แม่มอบให้ลูกได้ตั้งแต่วันนี้ค่ะ
.
