แม่ๆ เคยสงสัยไหมคะ ว่าทำไมตอนอายุน้อยๆ ดูเหมือนท้องได้ง่ายกว่า แต่พออายุมากขึ้น ร่างกายเริ่มดูเหมือน "ต่อต้าน" การตั้งครรภ์?

วันนี้ครูก้อยจะมาเล่าให้ฟังค่ะ ว่าเบื้องหลังของเรื่องนี้ ร่างกายของเราเปลี่ยนแปลงอะไรไปบ้าง และทำไมอายุถึงส่งผลต่อการมีลูกมากกว่าที่หลายคนคิดค่ะ

1) คุณภาพเซลล์ไข่ลดลง

เซลล์ไข่ของเราอยู่ในร่างกายมาตั้งแต่เราเกิดค่ะแม่ๆ แปลว่าเซลล์ไข่ของผู้หญิงอายุ 38 ก็มีอายุ 38 ปีเช่นกัน!

เมื่ออายุมากขึ้น ความผิดพลาดในกระบวนการ Meiosis (ไมโอซิส หรือการแบ่งเซลล์ไข่) จะเพิ่มสูงขึ้น ทำให้ไข่มีความผิดปกติของโครโมโซม (Chromosomal abnormality) มากขึ้น ส่งผลให้

● อัตราการปฏิสนธิลดลง

● โอกาสเกิด Miscarriage (แท้งบุตร) สูงขึ้น

● คุณภาพตัวอ่อนโดยรวมด้อยลง

2) รังไข่เริ่มเสื่อมสภาพ

นอกจากคุณภาพไข่แล้ว ปริมาณไข่สำรองในรังไข่ก็ลดลงด้วย เมื่ออายุมากขึ้น ฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) ที่ทำหน้าที่กระตุ้นการตกไข่จะเริ่มลดลง รังไข่จึง "ตอบสนองช้าลง" และผลิตไข่ที่มีคุณภาพน้อยลงในแต่ละรอบเดือนค่ะ

AMH (Anti-Müllerian Hormone หรือฮอร์โมนบอกปริมาณไข่สำรอง) จะลดลงเรื่อยๆ ตั้งแต่อายุ 30 ปีขึ้นไป และลดฮวบลงชัดเจนหลังอายุ 35 ค่ะ

3) มดลูกเสื่อม

นอกจากไข่แล้ว "มดลูก" ก็ได้รับผลกระทบจากอายุด้วย เมื่อฮอร์โมนความเป็นหญิงลดลง ผนังมดลูก (Endometrium) จะบางลงและเลือดมาเลี้ยงน้อยลง ทำให้การฝังตัวของตัวอ่อน (Implantation) ทำได้ยากขึ้น หรือแม่ๆ บางคนมดลูกเริ่มแห้ง เยื่อบุมดลูกไม่หนาพอ ตัวอ่อนที่ดีก็ยังฝังตัวไม่ติดค่ะ

4) ฮอร์โมนเพศหญิงไม่สมดุลเหมือนเดิม

ฮอร์โมนของผู้หญิงต้องประสานกันอย่างพอดี ทั้ง FSH (ฮอร์โมนกระตุ้นฟองไข่) LH (ฮอร์โมนกระตุ้นการตกไข่) Progesterone (โปรเจสเตอโรน หรือฮอร์โมนซัพพอร์ตการตั้งครรภ์) และ Estrogen (ฮอร์โมนเอสโตรเจน)

แต่เมื่ออายุมากขึ้น FSH จะสูงขึ้นผิดปกติ LH ตกไข่ผิดเวลา ทำให้ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ หรือไข่ตกผิดวันผิดเวลา โอกาสพบกับอสุจิจึงน้อยลงค่ะ

5) ความถี่ในการมีเพศสัมพันธ์ลดลง

เมื่ออายุมากขึ้น ทั้งคู่มักยุ่งขึ้น เหนื่อยขึ้น ความต้องการทางเพศลดลงตามฮอร์โมน ทำให้ความถี่ในการทำการบ้านน้อยลงตามไปด้วย

และถ้าทำการบ้านไม่ตรงกับช่วงวันไข่ตก (Ovulation window ซึ่งมีแค่ 12-24 ชั่วโมง) หรือบางคนอาจน้อยกว่านั้นโอกาสปฏิสนธิก็จะลดลงอย่างมาก

แต่ 5 ข้อนี้ไม่ใช่สิ่งที่เปลี่ยนแปลงไม่ได้ทั้งหมดนะคะ เพราะร่างกายของแม่ๆ ยังสามารถดูแลได้ เตรียมได้ และเพิ่มโอกาสได้ค่ะ โดยสิ่งที่ทำได้เลยตอนนี้คือ

1)  ตรวจระดับฮอร์โมนและ AMH เพื่อรู้สถานะของรังไข่

2) ดูแลเรื่องโภชนาการและอาหารเสริมที่เหมาะสม

3) จัดการความเครียด เพราะ Cortisol (ฮอร์โมนความเครียด) รบกวนฮอร์โมนเพศได้โดยตรง

4) ติดตามรอบไข่ตกให้แม่นยำขึ้นค่ะ

ดังนั้นแม่ๆ คนไหนที่อายุเริ่มเยอะ อย่าลืมหันมาดูแลตัวเอง ปรับโภชนาการ และเข้าปรึกษาแพทย์ รวมถึงรับประทานวิตามินที่ออกแบบมาเพื่อสตรีเตรียมตั้งครรภ์ร่วมด้วยนะคะ