top of page
ค้นหา

ทำความรู้จักกับ"ภาวะไม่มีอสุจิ" และเทคโนโลยีทางการแพทย์ช่วยได้อย่างไร?



ภาวะไม่มีอสุจิ ถือว่าเป็นปัญหาหลักๆ ของทางฝ่ายชายที่ส่งผลต่อการมีบุตรยากค่ะ ซึ่งครูก้อยต้องขออธิบายก่อนว่าคำว่า "ไม่มีอสุจิ" ที่กล่าวไป ไม่ได้หมายถึงว่าไม่มีเลยนะคะ แต่หมายถึงเมื่อเวลาที่คุณพ่อและคุณแม่ร่วมรักกัน เมื่อถึงจุดสุดยอด อสุจิของคุณพ่อจะออกมาน้อยกว่าคนปกติค่ะ ซึ่งก็ส่งผลให้คุณแม่ท้องยากขึ้นอีกนั่นเอง ดังนั้น เราจะมาทำความรู้จักภาวะนี้เพื่อเป็นข้อควรรู้และเฝ้าระวังกันค่ะ


ภาวะไม่มีอสุจิ คืออะไร เกิดจากอะไรบ้าง รักษาได้ไหม?


ผู้ชายไม่มีอุสจิ เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริง และเป็นสาเหตุสำคัญของการมีลูกยาก "ภาวะไม่มีตัวอสุจิ" หมายถึง การตรวจไม่พบตัวอสุจิในน้ำอสุจิ องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำให้ตรวจ โดยวิธีการปั่น (Centrifugation) ความเร็วอย่างน้อย 3,000 รอบต่อนาที นาน 15 นาที หากตรวจไม่พบในครั้งแรกควรตรวจซ้ำอีก 1 ครั้ง หากไม่พบอีกแสดงว่าไม่มีอสุจิ


สาเหตุของภาวะไม่มีอสุจิ


สาเหตุของภาวะนี้สามารถแบ่งออกได้หลายปัจจัยด้วยกันค่ะ เช่น


1. Pretesticular


ซึ่งมักเกิดจากความผิดปรกติของต่อมไร้ท่อ มักจะตรวจพบ sex hormone และระดับของ gonadotropin ต่ำ ความผิดปรกติเหล่านี้อาจเป็นมาแต่กำเนิด หรือเป็นขึ้นมาในภายหลัง เช่น ความผิดปรกติของ hypothalamus หรือ pituitary gland รวมถึงการได้รับยาบางชนิด


2. Testicular


เป็นความผิดปรกติของอัณฑะที่ไม่สามารถสร้างตัวอสุจิได้ อาจเป็นมาแต่กำเนิด เช่น testicular dysgenesis (cryptorchidism) ความผิดปรกติทางพันธุกรรม (Y chromosome deletion) เป็นต้น หรืออาจเกิดขึ้นภายหลัง เช่น การบาดเจ็บบริเวณอัณฑะ การติดเชื้อ (mump orchitis) การผ่าตัด การฉายแสง เนื้องอกบริเวณอัณฑะ เป็นต้น และในบางครั้งอาจไม่พบสาเหตุที่ทำให้เกิดอัณฑะที่ผิดปรกติ


3. Post-testicular


พบได้บ่อยประมาณร้อยละ 40ของผู้ป่วยที่ตรวจไม่พบเชื้ออสุจิซึ่งได้แก่ ความผิดปรกติ หรือการอุดตันของท่อนำอสุจิ (ejaculatory duct) ซึ่งอาจเป็นมาแต่กำเนิด เช่น congenital bilateral absence of the vas deferens (CBAVD) หรือเกิดขึ้นภายหลัง เช่น จากการผ่าตัดทำหมันชาย หรือการติดเชื้อบริเวณท่อนำอสุจิ


อาการของ ภาวะจำนวนอสุจิน้อย


อาการของภาวะจำนวน อสุจิน้อย ที่พบบ่อยคือ


  • ระบบการสืบพันธุ์มีปัญหา ตัวอย่างเช่น ความต้องการทางเพศต่ำ หรือ มีปัญหาการคงความแข็งตัวของอวัยวะเพศ (เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ)

  • เจ็บปวด บวม หรือมีก้อนที่บริเวณอัณฑะ

  • มีขนหรือผมน้อยลงเป็นสัญญาณของความไม่ปกติในโครโมโซม หรือฮอร์โมน


สำหรับผู้ป่วยบางราย อาจมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการนอกเหนือจากที่ระบุไว้ข้างต้น หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการต่างๆ โปรดปรึกษาคุณหมอ


แนวทางการรักษา


โดยทั่วไปสาเหตุจาก pretesticular และ post-testicular มักจะสามารถรักษาได้ ในขณะที่สาเหตุจาก testicular นั้น มักจะไม่สามารถรักษาแก้ไขได้

เมื่อไม่มีอสุจิเลย แต่อยากมีลูกก็ต้องตรวจหาสาเหตุว่าเป็นไปตามข้อใด โดยไปพบแพทย์ซักประวัติ ตรวจร่างกายตรวจขนาดลูกอัณฑะ เจาะเลือดดูระดับของฮอร์โมน ฯลฯ หากเกิดจากความผิดปกติของลูกอัณฑะ หรือความผิดปกติของโครโมโซม อาจจะแก้ไขไม่ได้ แต่หากเกิดความผิดปกติของฮอร์โมนหรือเกิดจากท่ออสุจิอุดตัน อาจจะยังมีอสุจิตัวอ่อนเหลืออยู่ในท่ออสุจิ การผ่าตัดเอาเนื้ออสุจิมาเพาะให้ตัวอ่อนอสุจิแข็งแรง จนสามารถทำอิ๊กซี่ (ICSI= Intracytoplasmic sperm injection) คือฉีดอสุจิเข้าไปในไข่ผสมเทียมในหลอดแก้ว แล้วทำเด็กหลอดแก้วก็มีโอกาสเป็นไปได้

ในคนไม่มีอสุจิ หากจะต้องผ่าตัดเอาเนื้ออสุจิมาเพาะอสุจิ เพื่อทำอิ้กซี่แล้วทำเด็กหลอดแก้ว กระบวนการทำงานเหล่านี้เป็นเทคโนโลยีระดับสูงซึ่งต้องใช้เงินมากพอสมควร


อย่างไรก็ดี ในมุมของการรักษานั้น ต้องขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยสาเหตุของภาวะนี้จากทางแพทย์ด้วยนะคะ จากข้อมูลด้านบนที่ครูก้อยกล่าวมานั้น เป็นเพียงบางสาเหตุที่ไม่สามารถรักษาได้ ซึ่งยังมีอีกหลายสาเหตุมากๆ ค่ะ ดังนั้น ถ้าหากอยากทราบอย่างแน่ชัดจริงๆ ก็ควรเข้าพบแพทย์เพื่อความชัดเจนนะคะ


----------------------


ขอบคุณข้อมูลจาก: Rakluke

อาทิตย์ บุญยรางกูร, กมลา เตชวิวรรธน์. "การตรวจประเมินภาวะไม่มีตัวอสุจิ".ธรรมศาสตร์เวชสาร ปีที่ 14 ฉบับที่ 4 ประจำ เดือนตุลาคม – ธันวาคม 2557.


บทความที่น่าสนใจ


ดู 1,217 ครั้ง0 ความคิดเห็น

Comments


ครูก้อย.jpg

คุยกับครูก้อย/ทีมงาน

ครูก้อยเป็นผู้ก่อตั้ง บริษัท เบบี้แอนด์มัม (ประเทศไทย) จำกัด และเป็นเจ้าของเพจ BabyAndMom.co.th (เพจให้ความรู้สำหรับผู้มีบุตรยาก) ครูก้อยยินดีอย่างยิ่งที่จะแบ่งปันความรู้และประสบการณ์ตรงตลอดระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมา ท่านใดที่ต้องการคุยกัน สามารถทัก LINE@ เข้ามาได้เลยนะคะ โดยจะมีครูก้อยและทีมงานคอยให้การต้อนรับค่ะ

bottom of page