ตอบคำถามคาใจแม่

ภาวะท่อนำไข่บวมน้ำ สาเหตุมีบุตรยากจริงหรือไม่ ?

#ภาวะท่อนำไข่บวมน้ำ
สาเหตุมีบุตรยาก

"ท่อนำไข่" คือ จุดนัดพบของสเปิร์มและเซลล์ไข่ ไข่จะตกลงมาที่ท่อนำไข่ และเจ้าสเปิร์มจะว่ายมาเจอกันตรงนี้ เกิดการปฏิสนธิแล้วตัวอ่อนก็จะเคลื่อนตัวมาฝังตัวที่โพรงมดลูก

ดังนั้นหาก "ท่อนำไข่ตัน" โอกาสท้องธรรมชาติจึงมีน้อย แม่ๆอาจจะรู้เรื่องนี้มาบ้างแล้ว แต่ประเด็นในวันนี้คือ "ท่อนำไข่บวมน้ำ" ค่ะ ซึ่งไม่ได้ตัน แต่มันก็เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ท้องยากได้

วันนี้ครูก้อยสืบค้นข้อมูลเรื่องนี้มาฝาก เราไปศึกษาพร้อมกันเลยค่ะ

#ภาวะท่อนำไข่บวมน้ำคืออะไร

เป็นกรณีที่ท่อนำไข่ส่วนปลายเกิดการอุดตันทำให้สารคัดหลั่งที่สร้างจากเซลล์ภายในท่อนำไข่ไม่สามารถจะระบายออกไปได้ จึงเกิดภาวะที่ "มีน้ำคั่งอยู่ในท่อนำไข่" และท่อนำไข่ก็จะ "บวมพองออกเป็นกระเปาะ" เรียกว่า "ภาวะท่อนำไข่บวมน้ำ" ( hydrosalpinx )

#ท่อนำไข่บวมน้ำส่งผลอย่างไรต่อการตั้งครรภ์

ท่อนำไข่เป็นอวัยวะที่มีความสำคัญมากในการปฏิสนธิ เป็นจุดแรกเริ่มของการปฏิสนธิเป็นตัวอ่อน จากนั้นตัวอ่อนจะเดินทางจากบริเวณที่ปฏิสนธิใช้เวลา 5-6 วันเข้าสู่โพรงมดลูก และทำการฝังตัว

หากมีการอุดตันของท่อนำไข่ อาจจะด้วยการติดเชื้อ หรือมีพังผืดมารัดคลุมตรงส่วนปลายท่อ จะทำให้ของเหลวที่ท่อนำไข่สร้างขึ้นมาไม่สามารถระบายออกมาที่ปลายท่อได้ และจะสะสมอยู่ในท่อนำไข่จนโป่งพองกลายเป็นถุงน้ำ ( hydrosalpinx ) ซึ่งจะทำให้มีผลเสียต่อการตั้งครรภ์ คือ

มีการ "ไหลย้อนกลับ" ของน้ำภายในท่อนำไข่ที่โป่งพองนี้เข้าสู่โพรงมดลูก ทำให้น้ำนี้ไปพัดพาตัวอ่อน ยับยั้งตัวอ่อนจากการฝังตัวที่สมบูรณ์

มีการหลั่งสารอักเสบบางตัว ทำให้โพรงมดลูกรับการฝังตัว ของตัวอ่อนน้อยลง

พิษของน้ำที่ขังในท่อนำไข่ มีผลต่อการเจริญเติบโตของตัวอ่อน ทำให้ตัวอ่อนเจริญเติบโตไม่ดี

#การตรวจวินิจฉัยภาวะท่อนำไข่บวมน้ำทำได้อย่างไร

#การอัลตราซาวด์ทางช่องคลอด

ในหญิงที่มีบุตรยากที่มารับการตรวจวินิจฉัย ในบางครั้งจะสามารถตรวจพบภาวะท่อนำไข่บวมน้ำได้ จากการตรวจอัลตราซาวด์ทางช่องคลอด โดยจะเห็นลักษณะเป็นช่องว่างสีดำยาว แต่การเห็นลักษณะดังกล่าวจากการตรวจอัลตราซาวด์จะยังไม่สามารถวินิจฉัยภาวะนี้ได้แน่นอน ต้องมีการตรวจค้นพิเศษเพิ่มเติม นั่นคือการตรวจท่อนำไข่ด้วยวิธีการฉีดสีเอกซเรย์

#การฉีดสีดูท่อนำไข่

เป็นการตรวจวินิจฉัยภาวะท่อนำไข่บวมน้ำที่แม่นยำ เนื่องจากจะสามารถเห็นลักษณะของท่อนำไข่หลังจากการฉีดสารทึบแสง จะค่อยๆพองและบวมออกเห็นเป็นลักษณะกระเปาะชัดเจน เนื่องจากสีที่ฉีดเข้าไปไม่สามารถไหลผ่านออกทางปลายท่อนำไข่เข้าสู่ช่องท้องได้ จึงเกิดการสะสมของสารทึบแสงที่ใช้ฉีดและมองเห็นได้ชัดเจนจากการเอกซเรย์

#การผ่าตัดส่องกล้องเพื่อวินิจฉัย

ในผู้ป่วยบางรายที่จำเป็นต้องใช้การผ่าตัดส่องกล้องเพื่อหาสาเหตุของการมีบุตรยาก โดยจะทำการฉีดสี methylene blue เพื่อเป็นการทดสอบว่าท่อนำไข่ตันหรือไม่ ถ้าปรากฏว่าท่อนำไข่ตัน เราจะเห็นลักษณะของท่อนำไข่หลังจากฉีด methylene blue เป็นลักษณะท่อยาวพองบวม สีข้างในจะออกน้ำเงิน เป็นลักษณะเฉพาะของภาวะนี้

#วิธีการรักษาทำได้อย่างไร

การใช้ยาปฏิชีวนะ

เจาะดูดน้ำภายในท่อนำไข่ทิ้ง

การผ่าตัดเอาท่อที่บวมน้ำออก

จากการศึกษาวิจัยจำนวนมากพบว่า....
การตัดท่อนำไข่ที่บวมน้ำออกจะช่วยเพิ่มอัตราการฝังตัว และการตั้งครรภ์อย่างชัดเจน

ในขณะที่การให้ยาปฏิชีวนะ หรือการดูดน้ำจากท่อนำไข่ ไม่มีผลช่วยในเรื่องการตั้งครรภ์

ดังนั้นสาเหตุการมีบุตรยากจากภาวะท่อนำไข่บวมน้ำนี้ แพทย์ที่ทำการรักษาจึงมักจะแนะนำให้ผ่าตัดเพื่อเอาท่อนำไข่ที่บวมออกไปเพื่อเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ค่ะ

ครูก้อย.jpg

คุยกับครูก้อย/ทีมงาน

ครูก้อยเป็นผู้ก่อตั้ง บริษัท เบบี้แอนด์มัม (ประเทศไทย) จำกัด และเป็นเจ้าของเพจ BabyAndMom.co.th (เพจให้ความรู้สำหรับผู้มีบุตรยาก) ครูก้อยยินดีอย่างยิ่งที่จะแบ่งปันความรู้และประสบการณ์ตรงตลอดระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมา ท่านใดที่ต้องการคุยกัน สามารถทัก LINE@ เข้ามาได้เลยนะคะ โดยจะมีครูก้อยและทีมงานคอยให้การต้อนรับค่ะ